Detektywi prawdy. Jak nowe technologie pomagają walczyć o prawa człowieka


W jaki sposób nowe technologie mogą wpływać na wykrywalność przestępstw i zbrodni przeciwko ludzkości? Czy są w stanie sprawić, że sprawiedliwości będzie stawało się zadość szybciej, z większą dokładnością, a prawa człowieka będą respektowane? A może wręcz przeciwnie – może masowe wykorzystanie nowych technologii i Internetu wprowadza zamęt i utrudnia prowadzenie śledztwa? Odpowiedzi na te pytania w dzień uchwalenia Deklaracji Praw Człowieka poszukiwałam w dokumencie „Detektywi prawdy” na festiwalu Watch Docs.

Jak nowe technologie pomagają walczyć o prawa człowieka?

Prowadzenie śledztwa to już nie tylko zeznania świadków i badania DNA. Specjalistów wspiera teraz także możliwość wykorzystania historycznej analizy zdjęć satelitarnych, zdjęć z drona, modelowania 3D, tworzenia rozszerzonej rzeczywistości i nakładania na nią zgromadzonych danych, budowania i udoskonalania algorytmów na podstawie aktualizowanych na bieżąco danych z GPS i inne. Ale przede wszystkim – dzięki powszechności coraz bardziej zaawansowanych nowych technologii w proces dociekania prawdy mogą włączyć się aktywiści – detektywi prawdy, jak nazywają ich twórcy filmu – czyli osoby, które na różne sposoby poszukują dowodów, a następnie przekazują sprawę profesjonalistom.

Nowe technologie na nowo

W „Detektywach prawdy” (Truth Detectives, reż. Anja Reiss) możemy zobaczyć historie osób, które pomagają znaleźć nowe, pożyteczne społecznie zastosowanie dla znanych technologii:

  • Nagle ktoś wpada na pomysł, żeby wykorzystać technologię stosowaną od lat przez poszukiwaczy złóż ropy naftowej i gazu ziemnego do poszukiwania masowych grobów rozsianych w trudno dostępnych górskich rejonach Kolumbii.
  • Materiały multimedialne „wrzucone” do Sieci przez mieszkańców i turystów pomagają ustalić przebieg, zakres i cel izraelskich bombardowań Strefy Gazy w „Czarny Piątek”.
  • Filmy nagrywane i publikowane w Sieci przez terrorystów służą jako poważny dowód w trakcie procesu o niszczenie dziedzictwa kulturowego Mali.

Jak to wpływa na czas rozwiązania sprawy?

Czy wykorzystanie ww. technologii jest w stanie przyspieszyć proces dochodzenia do prawdy i sądzenia zbrodniarzy? I tak, i nie. Na pewno bardzo pomaga – dowodów można gromadzić więcej i łatwiej jest ocenić ich wiarygodność.

Z drugiej strony jednak, zdaniem reżyserki filmu i występujących w nim ekspertów – póki co musimy liczyć się z tym, że rozwiązywanie spraw karnych nadal będzie trochę trwało. Nie możemy optymistycznie założyć, że sprawy będą rozwiązywane w ekspresowo krótkim czasie, ponieważ analiza materiału dowodowego trwa i wymaga skrupulatnej pracy specjalistów. Do tego dochodzi specyfika działania i różniące się od siebie procedury instytucji krajowych i międzynarodowych, różne modele przetwarzania danych, opieszałość sądów i inne czynniki.

Możemy mieć tylko nadzieję, że z roku na rok czas ten będzie się skracał.

Ty też możesz się włączyć!

Po projekcji zapytałam reżyserkę filmu, co poradziłaby przeciętnemu użytkownikowi mediów społecznościowych, który widzi w Sieci news/post/film dotyczący ważnej dla niego sprawy i chciałby zareagować? Jak może sprawdzić, czy nie jest to fake news i manipulacja? Jak może się włączyć w proces dochodzenia prawdy?

Anja Reiss poleciła weryfikowanie informacji na stronach sprawdzonych instytucji, agencji i organizacji zajmujących się daną tematyką, np. Organizacji Narodów Zjednoczonych, Amnesty International, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i innych, które (również dzięki wykorzystaniu nowych technologii) są w stanie szybko dostarczać informacji „z terenu” oraz na bieżąco weryfikować rzetelność informacji.

Poleciła również wspieranie ww. organizacji w charakterze e-wolontariuszy, np. poprzez wsparcie ich w analizie danych. Na stronach takich jak Amnesty Decoders możemy m.in. analizować zdjęcia satelitarne, crowdsourcingowo z innymi internautami wspierając detektywów prawdy.

Śmiało – działaj!

Tak więc mimo świadomości tego, że wykorzystanie nowych technologii nie jest w stanie (jeszcze) doprowadzić do ekspresowego dochodzenia sprawiedliwości i ochrony praw człowieka, jestem przekonana, że każdy z nas jest w stanie dorzucić ziarnko i włączyć się w działania strażnicze i że działania te są w stanie przyczynić się do pozytywnej zmiany i ochrony praw człowieka.

A warto – chociażby ze względu na fakt, że zła na świecie nie brakuje i że nawet, jeśli wydaje się nam, że nas to nie dotyczy, bo dzieje się daleko, w rzeczywistości ludzkie dramaty mogą dziać się za ścianą. Nie można być obojętnym!

Przydatne linki:

  • Amnesty Internationalstrona międzynarodowa/ strona biura AI w Polsce. „Amnesty International jest globalnym ruchem ponad 7 milionów ludzi, którzy niesprawiedliwość na świecie traktują osobiście. Razem zmieniamy świat, by każdy mógł korzystać ze swoich praw. (…) Amnesty International bada, dokumentuje i publikuje raporty o przypadkach naruszeń praw człowieka na całym świecie, ale tutaj nasza praca dopiero się rozpoczyna. Podejmujemy praktyczne i skuteczne działania w celu powstrzymania naruszeń oraz pomocy ofiarom.”. Możesz włączyć się w różnorodne kampanie AI, np. Maraton Pisania Listów lub jako e-wolontariusz – w akcje społeczne online.
  • Amnesty Decoders – globalna sieć e-wolontariuszy z całego świata, którzy pomagają badaczom w analizowaniu zdjęć i innych materiałów cyfrowych, ułatwiających prowadzenie dochodzeń.
  • Helsińska Fundacja Praw Człowieka – Organizacja utworzona w 1989 roku przez członków Komitetu Helsińskiego w Polsce. Jej misja to rozwijanie kultury wolności i praw człowieka w kraju i za granicą. Od 2007 r. ma status konsultatywny przy Radzie Społeczno-Gospodarczej ONZ (ECOSOC).
  • Organizacja Narodów Zjednoczonych – organizacja międzynarodowa powstała 24 października 1945 roku w wyniku wejścia w życie podpisanej 26 czerwca 1945 w San Francisco Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ stawia sobie za cel zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka.
  • ReliefWeb – strona prowadzona przez Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA) – komórkę ONZ, działającą jako źródło informacji o globalnych kryzysach i katastrofach naturalnych, dedykowane głównie pracownikom akcji humanitarnych. Znajdziecie tam m.in. raporty, mapy, infografiki i wideo, a także oferty pracy.
  • Uchodzcy.info – „strona uchodzcy.info powstała z myślą o podnoszeniu świadomości społecznej na temat uchodźców w Polsce i Europie poprzez upowszechnianie rzetelnej wiedzy i obalanie stereotypów. Jest również rodzajem przewodnika po różnych formach zaangażowania i pomocy – zawiera praktyczną wiedzę i najpotrzebniejsze narzędzia. Jej zadaniem jest zachęcanie i inspirowanie do działań na rzecz uchodźców w jak najszerszym zakresie – od walki z mową nienawiści, przez działania edukacyjne i medialne, po bezpośrednią pomoc potrzebującym.”.

 

Jeśli znacie inne, podobne projekty związane z ochroną praw człowieka, dajcie znać w komentarzach – dodam je do artykułu, aby jak najwięcej osób mogło o nich usłyszeć i się do nich przyłączyć.

Zobacz także:

LEAVE A COMMENT

Zrób to w Internecie!

Witaj w przestrzeni dla ciekawskich! Dowiedz się, w jaki sposób wycisnąć z Internetu 110% możliwości i ułatwiaj sobie życie. Lifehacking, crowdsourcing, projekty społeczne. Aplikacje. Dowiedz się więcej!

O mnie

Marzena Kacprowicz

Marzena Kacprowicz

Cześć! Mam na imię Marzena i lubię Internet. Spędzam w nim mnóstwo czasu, ale nie uważam, aby był to czas stracony, o nie! Zbyt wiele korzyści z niego wyciągam, żeby chcieć narzekać :) Lubię opowiadać o tym, że w Internecie dzieje się dużo ciekawego. {Przeczytaj moje bio}

Obserwuj także: